OPERATIONELE PLANVORMING


Scenariokaarten in plaats van dikke boekwerken

Is er een busongeval met veertig slachtoffers op de A9? Een incident met gevaarlijke stoffen, of een grote brand? Voor deze en andere calamiteiten liggen operationele plannen klaar die de crisisfunctionarissen op zulke momenten kunnen ondersteunen. Kenneth van Oossanen en Mike van der Horst zijn bij GHOR NHN verantwoordelijk voor het ontwikkelen en beheren van deze plannen. Sinds hun komst hebben dikke boekwerken plaatsgemaakt voor overzichtelijke scenariokaarten.

Kenneth van Oossanen en Mike van der Horst hebben beiden de hbo-studie Integrale Veiligheid(skunde) achter de rug, in respectievelijk Leeuwarden en Den Haag. Een relatief jonge studie, vertelt Kenneth. “Inmiddels bieden veel hogescholen de opleiding aan: een bewijs voor de toegenomen aandacht voor veiligheid in ons land.”


Kenneth deed in 2014 zijn afstudeerstage bij GHOR NHN, over het evalueren van incidenten, en specifiek de samenwerking binnen teams. Inmiddels houdt hij zich als senior specialist GHOR vooral bezig met operationele planvorming en daarnaast, samen met collega Sanne Bekebrede, met evenementenadvisering.

Ook informatiemanagement valt in zijn takenpakket – “hoe deel je welke informatie en met wie”, verklaart hij kort en bondig – en binnen de crisisorganisatie treedt hij dan ook bij toerbeurt met vier andere collega's op als hoofd informatie (HIN).

"Planvorming was er vóór onze tijd uiteraard ook, maar wat we aantroffen, 
waren vooral dikke boeken en hele pakken papier."

Operationele plannen

Bij de planvorming maakt Kenneth onderscheid tussen monodisciplinaire en multidisciplinaire plannen. “In de operationele plannen waar de crisisorganisatie GHOR mee werkt, is bijvoorbeeld beschreven hoe de alarmering van een GHOR-functionaris of een officier van dienst geneeskundig in zijn werk gaat”, licht hij toe. “En hoe gaat hij om met slachtofferregistratie? Met asbest? Op welke manier werkt hij samen met andere partijen, zoals brandweer, politie en gemeenten? Voor multidisciplinaire rampbestrijdingsplannen leveren we bijdragen aan over de geneeskundige aspecten. Dergelijke plannen hebben meestal betrekking op specifieke situaties of locaties, zoals de Nieuwe Haven van de Koninklijke Marine, het Energieonderzoek Centrum in Petten, maritiem vliegveld De Kooy, de NAM en diverse vestigingen van TAQA.”

Scenariokaarten

Het uiterlijk van de plannen is sinds de komst van Kenneth en Mike opvallend veranderd. “Planvorming was er vóór onze tijd uiteraard ook”, zegt Kenneth, “maar wat we aantroffen, waren vooral dikke boeken en hele pakken papier. De functionarissen komen er eigenlijk niet aan toe om die te lezen. Mike en ik hebben scenariokaarten gemaakt, van steeds één dubbelzijdige A4. Daarop staan alleen de bijzonderheden vermeld. We gaan ervan uit dat elke functionaris zelf wel weet wat hij dagdagelijks doet. We rekenen op ieders professionaliteit. De kaarten zijn in samenwerking met de operationele functionarissen gemaakt, waardoor er draagvlak is.”

Positieve reacties

Er zijn inmiddels acht kaarten, waaronder emissie gevaarlijke stoffen, veel slachtoffers, uitval nutsvoorzieningen en terrorismegevolgbestrijding. Alle betrokken functionarissen hebben een set gekregen en in alle piketauto's ligt altijd een complete map.

“De kaarten zijn gelukkig goed ontvangen”, zegt Kenneth. “Ook tijdens een audit met vier andere GHOR's waren de reacties zo positief dat we ze ook aan de collega's in de andere regio's beschikbaar hebben gesteld.” 
Naast de scenariokaarten zijn er ook werkinstructies. Voor beide geldt dat mensen ze makkelijk moeten kunnen gebruiken, maar een werkinstructie mag specifieker zijn.

“Een scenariokaart biedt een overzicht van waar je aan moet denken: het is een handvat, een check met alle aandachtspunten. In een werkinstructie staan procedures beschreven, bijvoorbeeld hoe de alarmeringsprocedures in diverse situaties stap voor stap verlopen, of hoe slachtoffers precies moeten worden ontsmet.”

"Zóveel ervaring hebben wij nog niet op straat. 
Het zijn de functionarissen die de inhoudelijke input leveren.""

Kenneth benadrukt nogmaals dat Mike en hij dit allemaal niet alléén hebben bedacht. “Zóveel ervaring hebben wij nog niet op straat. Het zijn de functionarissen die de inhoudelijke input leveren. En is er een incident geweest, dan komt collega Steffie Nooij met de evaluatie. Op basis daarvan passen we indien nodig de scenariokaarten of werkinstructies aan. Uiteraard spelen we ook in op regionale of landelijke wijzigingen. En wat ik het leukste vind aan de planvorming? Dat je bij iedereen in de keuken mag kijken, van meldkamer tot ambulance, met als doel zaken kort, bondig en overzichtelijk weer te geven.”